Rik van den Bos

Wie is Rik van den Bos? 

Rik van den Bos (1982) studeerde in 2008 af aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht als schrijver. Hij creëert in zijn toneelstukken onthechte, geïsoleerde situaties waarin van een afstand wordt gereflecteerd op de tijd. De stijl is humoristisch, maar altijd doordrenkt van tragiek. De personages komen er vaak niet goed vanaf en denken vaak tevergeefs dat ze helemaal met de wereld ‘meedraaien’ maar lopen dan tegen de lamp. Hij zoekt niet naar op zichzelf staande poëtisch klinkende teksten, maar naar muzikaliteit en taalgebruik die speelbaar zijn en vanuit het personage ontstaan. Rik ontving in 2010 het Charlotte Köhler Stipendium voor het beste werk in de discipline theater.

Begin 2015 wordt Leger, dat Rik voor het Ro Theater schreef, opgevoerd met Gijs Naber en Herman Gilis. Daarnaast heeft Rik de tekst geschreven voor zijn eerste avondvullende voorstelling voor het Ro Theater: Vreugdetranen drogen snel (2013).

Rik van den Bos over Vreugdetranen dragen snel (2013)

Het werk van Alize Zandwijk is sterk verwant aan dat van Kusturica. Met name in de manier van vertellen. Een verhaal wordt niet logisch van A tot Z verteld, plot of psychologie doen nauwelijks ter zake. En soms wordt even doelbewust gekozen voor de onbegrijpelijkheid. Om de toeschouwer te dwingen echt te kijken, te onderzoeken. Wat is een mens? Hoe is het om op te groeien, volwassen te worden, onder invloed te staan van een bepaalde historische gebeurtenis? Die aspecten worden in hun werk uitvergroot, en eerder opgewekt, aangetoond, dan verteld.  

Kusturica noemt zijn films hoogdravende fresco’s. Ze starten met een tableau van personages, dat komt tot leven, en zet meteen hoog in; in beeldtaal, emotie, handeling, alles. In alle hoeken en gaten gebeurt iets – net als in het leven zelf.  

‘Gabrial Garcia Marquez heeft me radicaal gevormd als het aankomt op het vertellen van verhalen. Van hem leerde ik de vrijheid om het narratief te mengen tot cirkels.’

De typische Kusturica film is er een waar meerdere subplots zich vermengen tot een fragiel narratief dat elk moment uit elkaar kan vallen of om kan schakelen. De plotlijnen zijn geen zorgvuldig geslepen stukjes van een sluitende puzzel, het zijn fantasieën over liefde en dood die met elkaar versneden worden of elkaar kruisen maar nooit echt samenkomen. Maar soms sluiten ze ineens wel zo mooi aan dat het ineens keihard binnenkomt.

Het is voor de kijker onmogelijk om te voorspellen wat er gaat gebeuren, en dat maakt het kijken een betrokken, actieve, activiteit. Via onlogische of schijnbaar overbodige scènes bereidt Kusturica je stiekem voor op een latere emotionele wending.

Kusturica is expres inconsequent. Zo zet hij bijvoorbeeld een film in, alsof hij verteld wordt vanuit het perspectief van een jonge jongen. Duidelijk het hoofdpersonage. Maar na een tijdje laat hij dat perspectief los en gaat hij hele andere dingen vertellen. Als je je daaraan overgeeft, levert dat een hele mooie grillige wereld op, en voert hij je uiteindelijk weer terug naar die jonge jongen en vertelt hij dat lijntje toch weer door, maar niet zo braaf, vloeiend en begrijpelijk als we gewend zijn. Dat levert uiteindelijk op, dat je als kijker voor je gevoel veel meer met een echt leven te maken hebt met echte mensen, en niet met een filmheld.

Werk van Rik van den Bos

DRIFT (BERG&BOS, Paul van der Laan, 2012)

Ik wil mijn geld terug (De Veenfabriek i.s.m. Asko|Schönberg, Eric de Vroedt, 2012)

Solness (Toneelschuur producties, Joost van Hezik, 2012)

Leger (Ro Theater, Alize Zandwijk, opvoering 2015)

Het jaar van de schlager (BERG&BOS, Maurits van den Berg & Erik Snel, 2011)

Uittocht (Firma Rieks Swarte, Rieks Swarte, 2011)

Wij zijn grijs gebied (Generale Oost, Jeroen de Man, 2010)

Berm (Theater Bellevue producties, Gerardjan Rijnders, 2009)

Transform Us! (BERG&BOS, Maurits van den Berg, 2007)  

Vreugdetranen drogen snel (Ro Theater, Alize Zandwijk, 2013)

 

 

Rik van den Bos heeft ook meegewerkt aan: